Penne to jeden z najpopularniejszych kształtów makaronu w Polsce – krótkie, ukośnie ścięte rurki, które doskonale sprawdzają się w daniach jednogarnkowych, zapiekankach i sałatkach makaronowych. Ich charakterystyczny kształt sprawia, że świetnie zatrzymują sos wewnątrz i na powierzchni.
Spis treści
Charakterystyka penne – rigate czy lisce
Występują one w dwóch wariantach: rigate, czyli z prążkowaną powierzchnią, oraz lisce – gładkie. Wersja rigate jest popularniejsza, bo prążki pomagają sosowi lepiej przywierać do makaronu. Nazwa „penne” pochodzi od włoskiego słowa oznaczającego pióro, nawiązując do ukośnie ściętych końców przypominających stalówkę.
Jak gotować penne al dente
Penne gotuje się zwykle 10–12 minut w osolonej wodzie. Podobnie jak w przypadku innych rodzajów makaronu, warto skrócić czas gotowania o minutę względem instrukcji na opakowaniu, jeśli makaron trafi później do zapiekanki lub będzie jeszcze podgrzewany w sosie – dzięki temu nie rozgotuje się i zachowa odpowiednią sprężystość.
Do jakich sosów pasuje penne
Dzięki swojemu kształtowi najlepiej sprawdza się z gęstymi, kremowymi lub mięsnymi sosami – penne all’arrabbiata z ostrym sosem pomidorowym, z serem i szynką czy w sosie śmietanowym z kurczakiem. To także świetna baza do zimnych sałatek makaronowych z warzywami i fetą.
Przechowywanie penne
Surowy makaron trzymaj w szczelnym, suchym opakowaniu z dala od wilgoci – wytrzyma tak nawet dwa lata. Ugotowany makaron przechowuj w lodówce maksymalnie 2–3 dni w zamkniętym pojemniku. Jeśli planujesz zapiekankę, możesz też zamrozić go lekko niedogotowanego na później.
Wartości odżywcze i lekkostrawność
Porcja ugotowanych rurek makaronowych dostarcza przede wszystkim węglowodanów złożonych, które są dobrym źródłem energii na dłuższy czas. Wersja pełnoziarnista zawiera więcej błonnika niż klasyczna, biała, dzięki czemu na dłużej daje uczucie sytości. Warto łączyć ją z warzywami i źródłem białka – na przykład kurczakiem, tuńczykiem czy roślinami strączkowymi – by stworzyć pełnowartościowy, zbilansowany posiłek.
Penne w kuchni codziennej
Penne to jeden z najbardziej uniwersalnych kształtów makaronu – sprawdza się zarówno w prostych daniach na co dzień, jak i bardziej wykwintnych przepisach na przyjęcia. Rurkowaty kształt sprawia, że sos dostaje się także do wnętrza makaronu, dzięki czemu każdy kęs jest bogaty w smak. Ten kształt makaronu dobrze komponuje się też z pieczonymi warzywami czy grillowanym kurczakiem.
Penne pełnoziarniste
Dla osób szukających zdrowszej alternatywy dostępna jest wersja pełnoziarnista, która ma wyższą zawartość błonnika i niższy indeks glikemiczny niż wersja klasyczna. Ich smak jest bardziej wyrazisty, orzechowy, dlatego dobrze łączy się z prostymi sosami na bazie oliwy, czosnku i świeżych ziół.
Ten makaron bardzo dobrze znosi odgrzewanie, dlatego świetnie sprawdza się jako danie przygotowywane z wyprzedzeniem na kilka dni w tygodniu. Wystarczy przechowywać go w szczelnym pojemniku w lodówce i lekko skropić oliwą przed odgrzaniem, aby zapobiec sklejaniu się kawałków.
To wygodna opcja na szybki obiad w tygodniu – wystarczy kilkanaście minut gotowania, ulubiony sos i danie gotowe do podania nawet dla większej rodziny.
Więcej o makaronie przeczytasz na Wikipedii.
Ciekawostki i wartości odżywcze
Ten krótki, rurkowaty makaron ze skośnie ściętymi końcami wywodzi się z Ligurii we Włoszech. Nazwa tego kształtu oznacza w języku włoskim „pióro”, co nawiązuje do tradycyjnych stalówek używanych niegdyś do pisania. Charakterystyczne prążkowanie na powierzchni (wariant rigate) powstało z myślą o tym, by sos lepiej przywierał do ścianek i wnikał do środka rurki.
Porcja 100 g suchego produktu dostarcza około 350-360 kalorii, 12 g białka i 70 g węglowodanów. Odmiany pełnoziarniste zawierają znacznie więcej błonnika, co spowalnia trawienie i pomaga dłużej utrzymać uczucie sytości. Warianty bezglutenowe, produkowane z mąki ryżowej lub kukurydzianej, cieszą się rosnącą popularnością wśród osób z nietolerancją glutenu, choć różnią się nieco teksturą po ugotowaniu.
Ze względu na swój kształt ten rodzaj makaronu doskonale sprawdza się w zapiekankach i sałatkach, ponieważ rurki zatrzymują wewnątrz kawałki sosu, warzyw czy sera. We włoskiej kuchni klasycznym połączeniem jest sos arrabbiata na bazie pomidorów, czosnku i ostrej papryczki, a także wersja alla vodka z dodatkiem śmietany. Współcześnie ten kształt makaronu jest jednym z najczęściej wybieranych na świecie ze względu na wszechstronność zastosowań.
Podczas gotowania warto pamiętać, że rurkowaty kształt sprawia, iż produkt czasem unosi się na powierzchni wody – regularne mieszanie pomaga równomiernie go ugotować. Po odcedzeniu resztę wody warto zachować, ponieważ skrobiowy płyn doskonale zagęszcza sosy. Ugotowany makaron najlepiej łączyć z sosem od razu, na patelni, co pozwala składnikom się przegryźć i wydobywa pełnię smaku dania.
Warto zwrócić uwagę na różnice między odmianami gładkimi (lisce) a prążkowanymi (rigate) – ta druga wersja lepiej sprawdza się z gęstymi, kremowymi sosami, ponieważ rowki zwiększają powierzchnię przylegania. Producenci oferują też mniejsze warianty, tzw. mezze, które są krótsze o połowę i często wykorzystywane w zupach oraz sałatkach makaronowych podawanych na zimno.
Przechowywanie suchego produktu jest proste – wystarczy szczelny pojemnik w suchym, ciemnym miejscu, co pozwala zachować świeżość nawet przez dwa lata od daty produkcji. Ugotowaną porcję można trzymać w lodówce do trzech dni, a odgrzewając ją, warto dodać odrobinę wody lub oliwy, aby zapobiec wysychaniu i sklejaniu się rurek.
Na włoskich stołach ten kształt makaronu bywa też podawany na zimno, jako sałatka z warzywami, oliwkami i kawałkami sera feta, co czyni go popularnym daniem na letnie przyjęcia. W wersji zapiekanej łączy się go często z beszamelem i mozzarellą, tworząc sycące danie jednogarnkowe idealne dla większej liczby osób.
Podsumowanie
Penne to wszechstronny makaron, który sprawdzi się zarówno na ciepło, jak i na zimno. Dzięki rowkom rigate świetnie „łapie” sos, dlatego to jeden z lepszych wyborów do dań jednogarnkowych i zapiekanek.
Najczęstsze pytania
Czym różni się penne rigate od lisce?
Ten wariant ma prążkowaną powierzchnię, która lepiej zatrzymuje sos, podczas gdy wariant lisce jest gładki i częściej używane w bulionach lub lekkich sosach.
Ile gotować penne?
Zwykle 10–12 minut w osolonej wodzie, choć warto zawsze kierować się czasem podanym na opakowaniu konkretnego producenta.
Czy penne nadaje się do zapiekanek?
Tak, to jeden z najlepszych kształtów do zapiekanek – warto jednak ugotować je nieco krócej, ponieważ dojdą podczas pieczenia w piekarniku.
Zobacz też
Więcej o rodzajach makaronu i sposobach ich przygotowania znajdziesz na naszej stronie zbiorczej o makaronie.
- Spaghetti
- Makaron jajeczny
